Η επικοινωνία γονέα παιδιού

Η επικοινωνία είναι η διαδικασία κατά την οποία δύο ή περισσότερα άτομα, χρησιμοποιώντας κοινό κώδικα, ανταλλάσσουν πληροφορίες, μηνύματα, σκέψεις, ιδέες αλλά και συναισθήματα.

Έχοντας δύο βασικές μορφές, τη λεκτική και τη μη λεκτική, η επικοινωνία αποτελεί θεμέλιο για την ανθρώπινη αλληλεπίδραση.

Δεν είναι μόνο τι λέμε, πότε και με ποιο συναίσθημα. Ένας από τους στόχους της επικοινωνίας είναι η σύνδεση των ατόμων που αλληλεπιδρούν. Και αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους που οι γονείς θα πρέπει να επικοινωνούν με τα παιδιά τους. Μέσα από την επικοινωνία το παιδί καταλαβαίνει αν το «βλέπουμε», αν το ακούμε και αν είναι ασφαλές να εκφραστεί.

Ας δούμε λοιπόν ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες επικοινωνίας γονέα – παιδιού, τι διευκολύνει και τι αναστέλλει την επικοινωνία, τι είναι «θετική επικοινωνία» και τι «ενεργητική ακρόαση / αντανακλαστική ακοή».

Βασικοί κανόνες ✅ Ακούμε με προσοχή και σεβασμό τη γνώμη των παιδιών ✅ Δεν επικρίνουμε ή ενοχοποιούμε το παιδί ✅ Επικυρώνουμε το συναίσθημα και όχι απαραίτητα την πρόθεση ✅ Δεν μεταφέρουμε τις προσωπικές, πολιτιστικές ή κοινωνικές πεποιθήσεις

 

Τι διευκολύνει την επικοινωνία ✅ Η διάθεση χρόνου στον άλλον ✅ Το χιούμορ ✅ Η σημασία που δίνουμε στον άλλον (τον κάνει να νιώθει σημαντικός) ✅ Η ευαισθησία ✅ Η ενσυναίσθηση ✅ Ο σεβασμός συναισθημάτων του άλλου ✅ Η ενεργητική ακρόαση ✅ Η προσπάθεια στήριξης του άλλου

Τι αναστέλλει την επικοινωνία Όταν ο άλλος… ❎ Δεν ακούει, βιάζεται, είναι ανυπόμονος ❎ Γελάει πολύ ❎ Είναι πολύ ευσυγκίνητος ❎ Είναι αυταρχικός ❎ Είναι επικριτικός ❎ Μιλάει πολύ ή συνεχώς διακόπτει ❎ Έχει απόψεις συνεχώς αντικρουόμενες ❎ Είναι προσβλητικός

 

Θετική επικοινωνία

Τι είναι;

• Μία διαδικασία αλληλεπίδρασης
• Δυαδική διεργασία (γονιός-παιδί)

Ποιες δεξιότητες προϋποθέτει;

• του «καλού» ακροατή
• της ενεργητικής ακρόασης/αντανακλαστικής ακοής *
• του ανοιχτού τύπου ερωτήσεις και απαντήσεις
• της αναγνώρισης και επικύρωσης συναισθημάτων

Ποιοι τρόποι επικοινωνίας θα πρέπει να αποφεύγονται;

Σχόλια…

• επικριτικά
• ενοχοποιητικά
• ταπεινωτικά
• σαρκαστικά

 

* Ενεργητική ακρόαση/ αντανακλαστική ακοή

• Σταματάω ότι κάνω και δίνω προσοχή στο παιδί όταν μιλάει
• Διατηρώ βλεμματική επαφή μαζί του
• Δίνω προσοχή στον τόνο της φωνής μου, στην έκφραση του προσώπου μου και στη στάση του σώματος μου (η γλώσσα του σώματος μου αποπνέει ενδιαφέρον και ζεστασιά)
• Ακούω μέχρι τέλους τι λέει το παιδί χωρίς να το διακόπτω
• Αφουγκράζομαι τα συναισθήματά του παιδιού, όχι μόνο ό,τι το απασχολεί
• Καθρεφτίζω τα λόγια και τα συναισθήματά του παιδιού με δικά μου λόγια
• Χρησιμοποιώ ανοιχτού τύπου ερωτήσεις και διευκρινιστικές ερωτήσεις όποτε κρίνω ότι είναι απαραίτητο (π.χ. τι έγινε μετά; Πες μου για την μπάλα που παίξατε σήμερα). Αποφεύγω ερωτήσεις που παράγουν μονολεκτική απάντηση (ναι, όχι, καλά κ.τ.λ.)
• Προσπαθώ να δω τα πράγματα με τα μάτια του παιδιού και «μπαίνω στη θέση του»

 

Μικρή υπενθύμιση!

«Το παιδί δε θυμάται πάντα τα λόγια σας… θυμάται όμως πως το κάνατε να νιώσει»

Μάρθα Ματζιάρη, Ψυχολόγος